поиск в интернете
расширенный поиск
Иу лæг – æфсад у, дыууæ – уæлахиз. Сделать стартовойНаписать письмо Добавить в избранное
 
Регистрация   Забыли пароль?
  Главная Библиотека Регистрация Добавить новость Новое на сайте Статистика Форум Контакты Реклама на сайте О сайте
 
  Навигация
Авторские статьи
Общество
Литература
Осетинские сказки
Музыка
Фото
Видео
  Книги
История Осетии
История Алан
Аристократия Алан
История Южной Осетии
Исторический атлас
Осетинский аул
Традиции и обычаи
Три Слезы Бога
Религиозное мировоззрение
Фамилии и имена
Песни далеких лет
Нарты-Арии
Ир-Ас-Аланское Единобожие
Ингушско-Осетинские
Ирон æгъдæуттæ
  Интересные материалы
Древность
Скифы
Сарматы
Аланы
Новая История
Современность
Личности
Гербы и Флаги
  Духовный мир
Святые места
Древние учения
Нартский эпос
Культура
Религия
Теософия и теология
  Строим РЮО 
Политика
Религия
Ир-асский язык
Образование
Искусство
Экономика
  Реклама
 
 
Азнаури кадæнгæ (вариант)
Автор: 00mN1ck / 8 декабря 2010 / Категория: Ирон адæмон сфæлдыстад » Хицæн кадджытæ
(вариант)

     А з н а у р. Абайти кизгæ, Кумусхан! Мæ хъæппæлтæ мин нихснæ, балци цæун.
     К у м у с х а н. «Фæццо» дæр дин нæ зæгъун, «ма цо» дæр дин нæ зæгъун, фал мæ дæ цæун ба нæ фæндуй. Ногъайи æлдар, бæстæ æма Хевидхуари цæфтæй дæ сау фæрстæ сау æрхæнтæ исуодзæнæнцæ. Дæ сау нимæтæй дæхе тумбул тугъд искæндзæнæ, уой æндегкæй дæ уорс баслæхъ федаргомау исбæтдзæнæ. Уотемæйти де знагæй раздæхдзæнæ. Дæ хæдзарæмæ бацæунмæ дæ сæр нæ хæсдзæнæ, фалæ Басиати устур дзæхæрадонæмæ бацæудзæнæ. Дæ фæдесонтæ, дæ уарзонтæ уæд дæу цормæ æрæмбурд уодзæнæнцæ. Даргъ дзегенбæл уони астæу дæхе ра¬уадздзæнæ. Дæ бор рондз дин бор тасæй æндæмæ давдзæнæнцæ. Мæнæн мæ цæгат Абайтæмæ сау уйрæгтæ цæуагæ 'нцæ; уонæй дæбæл æз мæхе сау арæзт искæндзæнæн. Уæллаг дунгæ ку рацæуй æма уалдзигон æврагъ ку рахæссуй, – уой хузæн дæбæл мæ цæстисуг рахæсдзæнæн. Дæллаг мегъæ зуймон мегъæ пъæстутæгæнгæ ку хæссуй, – уой хузæн дæбæл мæ дзигкой пъæстутæ никкалдзæнæн. Зуймон кирсæ хорискасти бæлæстæй сау зæнхæмæ куд фегъзæлуй, уотæ дæбæл мæ уорс æгъдти гæппæлтæ æфтаудзæнæн. Гъе, нур дин «ма цо» дæр, «фæццо дæр» нæ зæгъун, фал мæ дæ цæун ба нæ фæндуй.
     А з н а у р. Гъæйтт, налат, Абайти кизгæ! Фингæбæл мæ ку сæвардтай!
     Бор аласа сау саргъæй исаразта, æ йенцег Хъайтухъи-фурт Дзæрæхмæти хæтдзæ ранæхстæр æй. Дæлæ Лæути хедмæ нихъхъæрттæнцæ. Авд надей астæу авд цирти фæййидтонцæ. Уони астæу зæронд уосæ бадтæй. И цъæх зæлдæ уомæн æ думæггæгтæбæл рауадæй. Али хуæрдитæ æ фалдзос лæудтæнцæ, æма сæбæл дугъта йе 'хсир. «Раздæхетæ, рохсаг зæгъе¬тæ», – зæгъгæ сæмæ дзоруй зæронд уосæ. Дзорунцæ йимæ:
     – Кутемæй дæмæ бацæуæн, де 'хсир сæбæл ку доцис, уæд?
     Дзоруй сæмæ уосæ дæр:
     – Мæнæн адтæй аст фурти, æма сæмæ æртидзæстугкон урс исæнтæстæй. Авд си Ногъай-æлдари бæхти фæсте бацудæнцæ; æстæймаг сæ кæстæр æй, уой ба æз сумахбæл фæдзæхсун.
     Баздахтæнцæ æма рохсаг загътонцæ. Рандæнцæ.
     Нихъхъæрттæнцæ Ногъай-æлдари бæхти æргъаумæ æма сæ рамбурд кодтонцæ. Азнаур æ сæрмæ æнæстохгæй фæццæунмæ не 'рхаста. Баздахтæй æма Ногъай-æлдармæ бадзурдта:
     – Дæ бæхтæ дин фæттардæуй, кæд дæ бон æй, уæд сæ нур ма рауадзæ!
     – Цæугæ, – зæгъгæ 'имæ дзоруй, – цалæнмæ фæдес уинай, уæдмæ дæ над дæ барæ 'й.
     Азнаур æ йенцеги исæййафта, æма дууемæй бæхæргъау сæ разæй искодтонцæ.
     Уотæ рæхги Ногъай-æлдар тумугъ фæдеси хæтдзæ сæ фæсте æрбалæудтæй.
     – Дæ фонси сæрбæл цæфи барæ дæу æй, – зæгъгæ, дзоруй Азнаур Ногъай-æлдармæ.
     – Дæ реу мæмæ æрбадарæ, – зæгъгæ имæ дзоруй йе дæр. – Ресгæ нæ фæккæндзæнæ, фал æй зонгæ уæддæр бакæндзæнæ.
     Фæйæхста. Фат æ реуи исæмбалдæй æма æ фæсонтæй рахизтæй:
     – Дæу фагæ ма исуодзæнæн, – зæгъгæ, имæ дзоруй Азнаур дæр. – Дæ фарс мæмæ æрбадарæ, зонгæ й ку нæ бакæнай, уæддæр ресгæ фæккæндзæнæ!
     Фæйæхста. Фат ин æ фæрстæ рацъасæ кодта. Фæйнердæмæ бæхти рæгътæй æрхаудтæнцæ. Кæрæдземæ фæййинунмæ æрцудæнцæ. Мæгуртæ, æнхуæрифурттæ разиндтæнцæ. Кæрæдзебæл фæггузавæ кодтонцæ æма, кæрæдземæн раарфæгæнгæй, рартæстæнцæ. Хъайтухъи-фурти Азнаур æ фæсабæрцæ бадун кодта йе 'нæфæразондзийнади туххæй, фал Хъайтухъи-фурт ба загъта:
     – Йенцег фæсабæрцæ нæ фæббадуй, дæ саргъбæл мæ исæвæрæ!
     Саргъбæл æй исбадун кодта, фал Хъайтухъи-фурт, æнæ фæстæмæ фæккæсгæй, æ цæф æмбал ниууадзгæй, ниффардæг æй.
     Азнаур сау нимæти æхе истухта, баслæхъæй æй æнгом бабаста æма уотемæй бадтæй, уой туххæй æма фестæгæй цæун нæ фæразта. Ногъай-æлдар имæ æрбаздахтæй æма 'й æхе бæхбæл исæвардта. Цæун байдæ¬д¬та. Азнаур исхъæрттæй Лæути хедмæ. Уоми 'й дон ниуазун бафæндадтæй. Æрфестæг æй æма дон баниуазта, фал уой фæсте бæхмæ хезун нæбал фæразта. Уотемæй æй йеу уосæ фæййидта æма 'й балæдæрдтæй, Азнаур æнæ бæллах ке на 'дтæй, уой. Æ цорти йин цъæстæ сихирна разилдта. Азнаур цъæстæ сихирна ку фæййидта, уæд æхебæл æрхудтæй æма загъта:
     – Гъæйтт, уæу-уæй, Азнаур! Сихирна сæд цæфи ку æй, уæддæр ку зелуй, ду ба дæ йеунæг цæфæй бæхмæ хезун ку нæбал фæразис!
     Æхе æрбамбурдтæ кодта æмæ æ бæхбæл рабадтæй. Исхъæрттæй æ райгурæн Басиатигъæумæ, æма йин æ уосæ куд загъта, уотæ æ хæдзарæмæ бæцæунмæ æ сæр не 'рхаста, фал бацудæй Басиати устур дзæхæрадонæмæ, уоми йибæл æрæмбурд æнцæ æ фæдесонтæ, йе 'нгартæ, æ лимæнтæ. Нур æй балæдæрдтæй мæгур Азнаур, æ уоси дзурдтæ йибæл карди цæфау ке 'рцудæнцæ, уой. Æ мæлæти размæ никкодта фæстаг уосиат:
     – Абайти муггагæй уосæ маке æрхонæд: сæ дзурд кардау ку кæрдуй. Хъайтухътæй йенцег маке исхæссæд: баллон берæгъау æмбалхуар æнцæ.
     

Радзырдта йæ Тæтонти Касполат, 10 октябрь, 1908 аз, Стыр Дыгур. Ныффыста йæ Базиты Георгий Иналы фырт.
ЦИГСИИ-йы архив, фонд Дзагурова Г.А. опись I, дело 7 «а», ф.72–75.

Ирон адæмон сфæлдыстад. Дыууæ Томы. Фыццаг том. / Сарæзта йæ Салæгаты З. – Дзæуджыхъæу: Ир, 2007 – 719 ф.

при использовании материалов сайта, гиперссылка обязательна
Информация
Посетители, находящиеся в группе Гости, не могут оставлять комментарии к данной публикации.
  Информация

Идея герба производна из идеологии Нартиады: высшая сфера УÆЛÆ представляет мировой разум МОН самой чашей уацамонгæ. Сама чаша и есть воплощение идеи перехода от разума МОН к его информационному выражению – к вести УАЦ. Далее...

  Опрос
Отдельный сайт
В разделе на этом сайте
В разделе на этом сайте с другим дизайном
На поддомене с другим дизайном


  Популярное
  • Современный смартфон Honor 20 Pro - в ногу со временем
  • Женские сакральные практики в аграрных верованиях осетин
  • О крепостной стене в Касарском ущелье
  • Организация культурно-просветительской деятельности во Владикавказе во второй половине XIX века
  •   Архив
    Декабрь 2019 (3)
    Ноябрь 2019 (1)
    Октябрь 2019 (7)
    Сентябрь 2019 (2)
    Август 2019 (4)
    Июль 2019 (7)
      Друзья

    Патриоты Осетии

    Осетия и Осетины

    ИА ОСинформ

    Ирон Фæндаг

    Ирон Адæм

    Ацæтæ

    Список партнеров

      Реклама
    сайт liex
     
      © 2006—2019 iratta.com — история и культура Осетии
    все права защищены
    Рейтинг@Mail.ru