поиск в интернете
расширенный поиск
Иу лæг – æфсад у, дыууæ – уæлахиз. Сделать стартовойНаписать письмо Добавить в избранное
 
Регистрация   Забыли пароль?
  Главная Библиотека Регистрация Добавить новость Новое на сайте Статистика Форум Контакты Реклама на сайте О сайте
 
  Навигация
Авторские статьи
Общество
Литература
Осетинские сказки
Музыка
Фото
Видео
  Книги
История Осетии
История Алан
Аристократия Алан
История Южной Осетии
Исторический атлас
Осетинский аул
Традиции и обычаи
Три Слезы Бога
Религиозное мировоззрение
Фамилии и имена
Песни далеких лет
Нарты-Арии
Ир-Ас-Аланское Единобожие
Ингушско-Осетинские
Ирон æгъдæуттæ
  Интересные материалы
Древность
Скифы
Сарматы
Аланы
Новая История
Современность
Личности
Гербы и Флаги
  Духовный мир
Святые места
Древние учения
Нартский эпос
Культура
Религия
Теософия и теология
  Строим РЮО 
Политика
Религия
Ир-асский язык
Образование
Искусство
Экономика
  Реклама
 
 
Хæмицати Хæмиц (Вариант)
Автор: 00mN1ck / 16 декабря 2010 / Категория: Ирон адæмон сфæлдыстад » Хицæн кадджытæ
(Вариант)

     Тасолтантæ уездон муггаг адтæнцæ, æма сæмæ кизгæ ку сæнтæсидæ, уæд æй æнæуой мæнæ мах хузæн «сау адæмæн» нæ лæвардтонцæ. Йеу кæми адтæй, уоми ба сæмæ Хæмицати Хæмиц минæвæрттæ барвиста, уæ кизги мин раттетæ, зæгъгæ.
     Тасолтантæ ба ин æ минæвæрттæн дзуапп равардтонцæ:
     – Дæ сæрæн дзæгъæли хъиамæт ма аразæ, сау халон уæртдзæ нæ ахæссуй.
     Хæмиц дæр сæрæн лæхъуæн куд нæ адтæй, æма сæмæ, зæгъуй, бавзиста, сау халон уæрццæ куд ахæссуй, уой ба уин æз фæййинун кæндзæнæн, зæгъгæ, æма син сæ йеунæг хуæрæ Фатъимæт-рæсугъди раскъафта. Йе Тасолтантæмæ лиагъæ куд нæ фæккастайдæ, Хæмицатæ ку неци 'нцæ, мах ба уездон муггаг ку ан, æма нæмæ куд бандиудта, зæгъгæ. Æртæ 'нсувæремæй сæ хъæрæймæгтæ райстонцæ æма Хæмицай-фурти марунмæ агорун райдæдтонцæ, фал ибæл равги хуæст не 'нгъистæнцæ.
     Йеу кæми адтæй, уоми ба гъæуи фæстемæ æрбацудæнцæ æма сæ хуæрæмæ барвистонцæ, дæ фæййинун нæ фæндуй æма нæ размæ рацо, зæгъгæ.
     Фатъимæт ка 'дтæй, йе, зæгъуй, дарити буни зингæ дæр нæ кодта, уотемæй гъæуи фæстемæ сæ размæ рацудæй æма ниццинæй йе 'нсувæртæбæл. Йетæ дæр æй куд нæ рафæрститæ кодтайуонцæ, дæ цард куд æй, нæ йеунæг хуæрæ, зæгъгæ. Йе ба син загъта:
     – Æз мæ цардæй гъæстаг нецæмæй дæн, йерун даруйнаг дæр, хуæруйнаг дæр мæ фагæ, фалæ уæ кæд уæ йеунæг хуæри фæййинун фæндуй, уæд мæ ами гъæугæрон ма уинетæ. Æз ке номбæл дæн ами, уомæн дæр йес, сумах кумæ исиуазæг кæна, уæхæн къæс, æма нæмæ уордæмæ рахастæг уотæ, кæд ма мæ уæхецæн æнсувæр-хуæрæбæл нимайетæ, уæд. Берæ 'й, нур афонæ 'й йеци тоггини цæстингас рагæлдзунæн, дууæ хæстæги уотемæй нæ цардæуй.
     Йетæ ба йин загътонцæ:
     – Махмæ уæхæн 'нæуарзон цæстингасæй нецибал йес, иссудан æррæстæ дæу бабæрæг кæнунмæ, нур ба уæмæ медæгмæ дæр цæмæннæ бацæудзинан, æрмæст уой ку базонæн, æма дæ сæри хецауæн нæ фæййиндæ гъулæг нæ уодзæнæй, уæд. Уой ба уæд базондзинан, æма нæмæ Хæмиц æхуæдæг ку рацæуа æма нин иуазæги æгъдауæй медæмæ ку зæгъа, уæд.
     Фатъимæт йе 'нсувæртæбæл баууæндтæй æма цинæгæнгæ фæййаууонæй сæхемæ. Уоми ба Хæмицæн рахабар кодта:
     – Атæ 'ма атæ, ме 'нсувæртæ иссудæнцæ, дæ хæтдзæ сæ бафедаун фæндуй, расæмæкæсæ, уæртæ гъæуи фæсте 'нцæ æма сæ нæ хæдзарæмæ æрбахонæ.
     Хæмиц ба йин загъта:
     – Иуазæг Хуцауи иуазæг æй, кæд абони уæнгæ мæ хæтдзæ æзнагæй фæццардæнцæ, нур ба сæмæ уæхæн растæрдæмæ сагъæс æрцудæй, уæд йе мæнæн дæр гъулæг нæй. – Уотемæй Хæмиц æ ходæ æ сæрбæл æрбакъуæрдта æма уæгъдæ ронæй гъæуи фæстемæ йе уазгути размæ рарастæй.
     Тасолтантæ дæр æртæ 'нсувæремæй, нур Хæмиц рацæуй, зæгъгæ, уой бæлвурд ку базудтонцæ, уæд дорти аууон сæхе нирримахстонцæ, æма сæ астæумæ ку 'рбахъæрттæй, уæдта ибæл дорти аууæнттæй сæ топпитæй никкалдтонцæ æма 'й уотемæй йеци рауæн рамардтонцæ.
     Хæмици уосæ топпи гъæртæ ку райгъуста, уæд уайтагъд æ зæрдæ фæттарстæй – æнгъæлдæн мæ мæнгардæй басайдтонцæ, зæгъгæ, æма фæффæдес кодта.
     Уой фæдесмæ ба гъæу ракалдæнцæ, æма и маргутæ ка 'дтæй, уони сорунтæ райдæдтонцæ, æма Тасолтанти æртæ 'нсувæри йеу рауæн урдуги куд ниууадæнцæ, уотæ ба сæ фæдес ниййафтонцæ æма се 'ртей дæр йеци рауæн рамардтонцæ.
     Гъе уæдта, зæгъуй, Хæмицæн æ уосæ ка 'дтæй, Фатъиймæт йе дзурд ракурдта фæдесонтæй æма загъта:
     – Хуарз адтæй, лæгъуз адтæй, уæддæр мæ Хуцау, æвæдзи, уомæн исаггаг кодта, æма йин æ мард ке не сигадæ кодтайтæ, æ тог йин ке райстайтæ, уой туххæн уин æз арфæгъон нæ дæн æма уин Хуцау райарфæ кæнæд. Æ мард æгадæй кæми нæ байзадæй, уоми мин нур уоййасæ зæрди нез нæбал исодзæнæй.

Радзырдта йæ Тубеты Дзæрдæг, 12 июль, 1933 аз, Лескен. Ныффыста йæ Цъеуты Израил.
ЦИГСИИ-йы архив, фольклор № 20, папкæ 70, ф. 32–34.

Ирон адæмон сфæлдыстад. Дыууæ Томы. Фыццаг том. / Сарæзта йæ Салæгаты З. – Дзæуджыхъæу: Ир, 2007 – 719 ф.

при использовании материалов сайта, гиперссылка обязательна
Информация
Посетители, находящиеся в группе Гости, не могут оставлять комментарии к данной публикации.
  Информация

Идея герба производна из идеологии Нартиады: высшая сфера УÆЛÆ представляет мировой разум МОН самой чашей уацамонгæ. Сама чаша и есть воплощение идеи перехода от разума МОН к его информационному выражению – к вести УАЦ. Далее...

  Опрос
Отдельный сайт
В разделе на этом сайте
В разделе на этом сайте с другим дизайном
На поддомене с другим дизайном


  Популярное
  • Современный смартфон Honor 20 Pro - в ногу со временем
  • Женские сакральные практики в аграрных верованиях осетин
  • О крепостной стене в Касарском ущелье
  • Организация культурно-просветительской деятельности во Владикавказе во второй половине XIX века
  •   Архив
    Декабрь 2019 (3)
    Ноябрь 2019 (1)
    Октябрь 2019 (7)
    Сентябрь 2019 (2)
    Август 2019 (4)
    Июль 2019 (7)
      Друзья

    Патриоты Осетии

    Осетия и Осетины

    ИА ОСинформ

    Ирон Фæндаг

    Ирон Адæм

    Ацæтæ

    Список партнеров

      Реклама
     liex
     
      © 2006—2019 iratta.com — история и культура Осетии
    все права защищены
    Рейтинг@Mail.ru