поиск в интернете
расширенный поиск
Иу лæг – æфсад у, дыууæ – уæлахиз. Сделать стартовойНаписать письмо Добавить в избранное
 
Регистрация   Забыли пароль?
  Главная Библиотека Регистрация Добавить новость Новое на сайте Статистика Форум Контакты Реклама на сайте О сайте
 
  Навигация
Авторские статьи
Общество
Литература
Осетинские сказки
Музыка
Фото
Видео
  Книги
История Осетии
История Алан
Аристократия Алан
История Южной Осетии
Исторический атлас
Осетинский аул
Традиции и обычаи
Три Слезы Бога
Религиозное мировоззрение
Фамилии и имена
Песни далеких лет
Нарты-Арии
Ир-Ас-Аланское Единобожие
Ингушско-Осетинские
Ирон æгъдæуттæ
  Интересные материалы
Древность
Скифы
Сарматы
Аланы
Новая История
Современность
Личности
Гербы и Флаги
  Духовный мир
Святые места
Древние учения
Нартский эпос
Культура
Религия
Теософия и теология
  Строим РЮО 
Политика
Религия
Ир-асский язык
Образование
Искусство
Экономика
  Реклама
 
 
Фæснæли сæри арви дуар ку байгон æй, уæд, гъе, уой зар
Автор: 00mN1ck / 25 декабря 2010 / Категория: Ирон адæмон сфæлдыстад » Историон æмæ тохы зарджытæ
Арви дуар ку байгон æй, уæд Донифарси Хъанухъти устур къубус æ бунтæй ниррезуй.
Хъанухъти устур Есе сугъзæринæ урундухъæй тъупгæнгæ рахаудтæй:
Байзудта: «Ахсæви игурд райгурдæй,
'Ма 'й Хуцау мах Донифарси фæккæнæд». – Дууæ лæги рарвиста,
'Ма Донифарси æртæ гъæуеми æрхаттæнцæ,
'Ма дзи некæми неци рантæстæй.
«Хуцаути мæхе Хуцау, уæддæр æй баделион игурд ма фæккæнæ»,
Баделион игурд уогæй æй, Хуцау, Хъубадтæ, Абисалтæй æй ма фæккæнæ,
Хъубадтæ æнцæ фæлмæн æвзаг æма синдзæ зæрдæ,
Абисалтæ дæр лигъзгом, фал искъели науæрттæ ба уадзунцæ;
Хуцау æй фæккæнæд уæддæр Туйгъантæй,
Туйгъантæ æнцæ нæл фуси уавæрæн»
Гъе нур ба сæумæ гъæуай кæнунмæ рарвиста Есе,
Сугъд искъæтти тегъæй гъæуай кæнунцæ æ гъæуайгæнгутæ.
Нари согдзаутæ рацæунцæ заргæ.
Басæфæрсунцæ:
«Цæбæл заретæ, цæбæл цинæ кæнетæ?»
«Хъубадти Тазейæн æ фæсмæрдæ лæхъуæн райгурдæй, ма ибæл ном и сæвардтонцæ Тазей фурт Тазæрет».
Хъанухъти Есе загъта:
«Кæмæй фæттарстæн, йе мæбæл æрцудæй,
Нур ба 'й енцег хæссун гъæуй,
Дзедзе ин бадарун гъæуй».
«Йенцег хæссæг ку нæ фæууæн, уæд е мæн цæрун нæбал ниууадздзæнæй».
Раимææрвиста енцег хæсгутæ:
«Игурд райгурдæй, Хъубадтæ, сумахмæ.
'Ма 'й Есе коруй енцег исхæссунмæ æхемæ».
Йетæ ба сæ рафæливтонцæ: сæ косæг уосæн дæр лæхъуæн райгурдæй,
'Ма сæмæ уой равардтонцæ.
Уомæн дзедзе бадардтонцæ Хъанухътæ,
Уонæй уотæ, кæд дзедзе бадардтан Тазæретæн,
Йетæ ба 'й кæд уингæ дæр нæ фæккодтонцæ.
Уалдæнги Тазæрет багъомбæл æй,
Есейæн тухæ кæнун байдæдта;
Есе имæ минæвæрттæ æрвиста:
«Æхсир бор нæ астæу ку æй,
Уæд мин мæ зæронд мæ цæстæмæ цæмæн дарис».
Тазæрет ин загъта:
«Æгириддæр дæуæй мæн астæу æхсир бор нæййес.
Цидæр дин бакæнон, тæрегъæд дæр мин нæ 'й, ходуйнаг дæр мин нæ 'й.
Нæ фиддæлттæ ди сæ зæрдæбæл берæ уазалдзинæдтæ дарунцæ.
Ду исхастай йенцег нæ косæг уоси фурти.
Æнгъæлдтай абони уалдæнги, кæд Тазæрети исхастай енцег,
Фал исхастай нæ косæг уоси фурти,
'Ма дин уой зонун кæнун абони».
Нур ба Тазе ку мардæй, уæд Тазæрет губуни байзадæй;
Ниффæдзахста: «Уæхæн игурд мæ фæсте райгурæд,
Хъанухъти Есей æфсæйнаг колдуарæй
Æ бæхæн цуппар цæфхати ка искæна».
Есейæн æ зæронд æрæййæфта,
Тазæрет ба æ тæккæ дзамани,
'Ма ин йе 'фсæйнаг колдуар рафтудта, æ бæхæн си цуппар цæфхати искодта.
Тазе æй Фæснæли, дууæ дони уобайи ивард;
Тазæрет æ цъæх саулохбæл гъазгæ æрбацудæй уордæмæ,
Æ фиди уобайи дуар бахуаста æхсæй:
«Дæ фæсте игурд райгурдæй.
'Ма дин дæ уосиат исæнхæст кодтон,
Кæд ести мæститæ дæ губуни бахастай Хъанухъи-фуртæй,
Уæд мæрдти надæй дæ маст исцæуæд».
Йеци загъдмæ мард æртæ хатти раргъувта æхе,
Уойбæрцæбæл знаг адтæй Дигори сæрбæл
Хъанухъти устур Есе баделиатæн.
Æ лæг-афони имæ некæд бандиудтонцæ,
Æ зæронди ба 'й бафхуардтонцæ.
Æвæстаг лæг адтæй, мæстæй рамардæй Есе.

Радзырдта йæ Тобойты Дзæрæхмæты фырт Цицеу, 213 февраль, 1927 аз, Чырыстонхъæу. Ныффыста йæ Толасты Андрей.
ЦИГСИИ-йы архив, фольклор № 15, папкæ 8, ф. 322–324.

Ирон адæмон сфæлдыстад. Дыууæ Томы. Фыццаг том. / Сарæзта йæ Салæгаты З. – Дзæуджыхъæу: Ир, 2007 – 719 ф.

при использовании материалов сайта, гиперссылка обязательна
Информация
Посетители, находящиеся в группе Гости, не могут оставлять комментарии к данной публикации.
  Информация

Идея герба производна из идеологии Нартиады: высшая сфера УÆЛÆ представляет мировой разум МОН самой чашей уацамонгæ. Сама чаша и есть воплощение идеи перехода от разума МОН к его информационному выражению – к вести УАЦ. Далее...

  Опрос
Отдельный сайт
В разделе на этом сайте
В разделе на этом сайте с другим дизайном
На поддомене с другим дизайном


  Популярное
  • ТЕКСТАМИ ПОСЛЕДНИХ ЧЕТЫРЕХ ЛЕТ — КАК И ЭТИМ к 120-летию ВАСО АБАЕВА — ПРИГЛАШАЮ К МИРОВОЙ ДИСКУССИИ
  • Золото Осетии
  • Fitness, bibs: how, when and why to train them
  •   Архив
    Март 2020 (3)
    Февраль 2020 (11)
    Январь 2020 (3)
    Декабрь 2019 (7)
    Ноябрь 2019 (1)
    Октябрь 2019 (7)
      Друзья

    Патриоты Осетии

    Осетия и Осетины

    ИА ОСинформ

    Ирон Фæндаг

    Ирон Адæм

    Ацæтæ

    Список партнеров

      Реклама
     liex
     
      © 2006—2020 iratta.com — история и культура Осетии
    все права защищены
    Рейтинг@Mail.ru