поиск в интернете
расширенный поиск
Иу лæг – æфсад у, дыууæ – уæлахиз. Сделать стартовойНаписать письмо Добавить в избранное
 
Регистрация   Забыли пароль?
  Главная Библиотека Регистрация Добавить новость Новое на сайте Статистика Форум Контакты Реклама на сайте О сайте
 
  Строим РЮО 
Политика
Религия
Ир-асский язык
Образование
Искусство
Экономика
  Навигация
Авторские статьи
Общество
Литература
Осетинские сказки
Музыка
Фото
Видео
  Книги
История Осетии
История Алан
Аристократия Алан
История Южной Осетии
Исторический атлас
Осетинский аул
Традиции и обычаи
Три Слезы Бога
Религиозное мировоззрение
Фамилии и имена
Песни далеких лет
Нарты-Арии
Ир-Ас-Аланское Единобожие
Ингушско-Осетинские
Ирон æгъдæуттæ
  Интересные материалы
Древность
Скифы
Сарматы
Аланы
Новая История
Современность
Личности
Гербы и Флаги
  Духовный мир
Святые места
Древние учения
Нартский эпос
Культура
Религия
Теософия и теология
  Реклама
 
 
Нартæ куыд фесæфтысты
Автор: 00mN1ck / 19 сентября 2010 / Категория: Ирон адæмон сфæлдыстад » Нарты кадджытæ
    Нарты тыхджынтæ иууылдæр фæцардысты хæцгæйæ. Басастой иууыл адæмты. Уыдысты хæстагур. Нал сын уыд, кæимæ схæцыдаиккой, ахæм.
    Фæнд байдыдтой:
    – Чемæ ма схæцæм, нал дзы уынæм ахæм.
    Сырдон сын уыд фыдбылызæн æмæ сын загъта:
    – Куы базыдтат уæ тыхджындзинад, кæй уын ничи ницы ракæндзæн, уый. Хуыцауæн кувгæ куы кæнут, уæд-ма уый бафæлварут уæ тыхæй.
    Нартæ йын загътой:
    – Кæм и, нæ йæ зонæм, кæцæй йыл схæцæм?
    Сырдон сын загъта:
    – Куы йæ смæсты кæнат, уæд уæм йæхæдæг разындзæн.
    Нартæ загътой:
    – Омæ йæ цæмæй смæсты кæнæм?
    – Цагъды фæуат, Нартæ, – загъта Сырдон, – кæд искуы ис, уæд ын мауал кувут æмæ йын йæ ном ферох кæнут. Уæ дуæрттæ бæрзонд саразут æмæ уæ сæр гуыбыр ма кæнут. Стæй уæ йæхæдæг фæрсдзæн.
    Бакастысты Нартæ Сырдоны коммæ. Сарæзтой сæ дуæрттæ бæрзонд. Ныууагътой сæ кувын Хуыцауæн.
    Хуыцау сæм кæсы, сæ дзырдтæ сын хъусы æмæ сæ æнцад ныууагъта рæстæгмæ. Куынæуал æй хъуыды кодтой, уæд зæрватыччы сфæлдыста æмæ йæ рарвыста:
    – Ныццу мын Нартæм æмæ мын сын зæгъ: «Цæуыл у уæ тæргай?»
    Зæрватыкк æрцыди, Нарты ныхасы талайыл абадт æмæ сын хатиагау радзырдта:
    – Æз уæм дæн минæвар. Цы лæгæн куывтат, уый мæ рарвыста: «Цы, дам, кодтон, цæуыл мыл фæтæргай стут?»
    Хатиагау Уырызмæджы йеддæмæ ничи зыдта.
    Уырызмæг сын радзырдта:
    – Фæдисæттæ, табу уæхицæн! Кæй агуырдтам, уый нæм йæхæдæг минæвар æркодта. Ацы минæварæн мах ныр дзуапп дæттын хъæуы. Куыд дзуапп ын радтон, уый æмдзыхæй зæгъут.
    Фæдис ын загътой:
    – Омæ нæ цы тæрхон хъæуы? Рагæй йыл тæрхон куы кæнæм. Мах ын лæггад бирæ фæкодтам, фæлæ нæм уый йæхи дæр никуы равдыста. Гъеныр рацæуæд, йемæ нын æнæ схæцгæ нæй.
    Радзырдтой уый зæрватыккæн. Зæрватыкк атахт æмæ сфардæг Хуыцаумæ. Радзырдта Хуыцауæн:
    – Æппындæр сæм æндæр фæнд нæй – схæцынæй дарддæр. Араст дæм сты хæстмæ.
    Хуыцау та зæрватыккæн загъта:
    – Иу здæхт-ма акæн мæн тыххæй æмæ сын зæгъ: «Мыййаг уыл, зæгъ, куы фæтых уон, уæд уæ иуыл сыскъуынон æви уæ фыдвæтк ныууадзон», уымæй мын сæ бафæрс.
    Раздæхт зæрватыкк æмæ Нартмæ æрцыди. Радзырдта сын Хуыцауы ныхас. Нартæ та бакастысты кæрæдзимæ:
    –Ай хорз ныхас нæу. Куыд бафæнд кæнæм!
    Фæдисон адæм зæгъынц:
    – Кæд æй уынгæ фæкæнæм, уæд æй нæхæдæг базондзыстæм.
    Сæ зæндджынтæ зæгъынц:
    – Кæд нын нæ мыггаг скъуыны, уæд бынтонæй. Æппын нæ мыггаг куыд никуыуал уа.
    Се 'дылытæ дзурынц:
    – Быныскъуыдæй фыдвæтк хуыздæр уыдзæн.
    Уырызмæг сæм дзуры:
    – Фыдвæткæй быныскъуыд хуыздæр у.
    Уырызмæджы дзырдыл уæлдай нал загътой. Зæрватыччы уæлæмæ æрвиты, ноджы йын дзуры:
    – Кæд ныл, зæгъ, фæтых уай, уæд – быныскъуыд, фыдвæтк нæ нæ хъæуы, нæ хæстæн уæддæр фехалæн нæй. Разын нæм, цæуæм дæм хæстмæ.
    Зæрватыкк стахтис Хуыцаумæ æмæ йын радзырдта Нарты ныхас.
    Хуыцау загъта зæрватыккæн:
    – Фыдæбоны дæ баппæрстон, фæлæ-ма иу хатт ныздæх мæн тыххæй. Æмæ мын сын зæгъ: «Майрæмбоны-иу рацæут уæ хæцæн Хызы быдырмæ, æппындæр уæ фæстейæ куынничиуал баззайа, æмæ уын гъеуæд равдисдзынæн мæхи».
    Зæрватыкк æртахтис æмæ сын æй радзырдта. Нартæ ныццин кодтой:
    – Æгайтма нæм цæуы йæхæдæг хæстмæ. Чи у, уый уæддæр базондзыстæм.
    Алчи йæ бинонтæн зæгъы:
    – Мачи фæлæууæд фæстейы гыццылæй, стырæй.
    Майрæмбон куы 'рцыди, уæд Нартæ æз фæразæйуонæй згъорынц. Иууылдæр нымбырд сты Хызы быдырмæ. Уазы къуыпп уыдис сæ фæлгæсæн.
    Хуыцау гъеуыцы хох фæфæлдæхта æмæ Нарты иууыл йæ быны фæкодта. Нарты мыггаг афтæмæй сыскъуыди.

Радзырдта йæ Джусойты Кудза.
ЦИГСИИ-йы архив, фольклор № 93, папкæ 31, ф. 1–3

Ирон адæмон сфæлдыстад. Дыууæ Томы. Фыццаг том. / Сарæзта йæ Салæгаты З. – Дзæуджыхъæу: Ир, 2007 – 719 ф.

при использовании материалов сайта, гиперссылка обязательна
Информация
Посетители, находящиеся в группе Гости, не могут оставлять комментарии к данной публикации.
  Информация

Идея герба производна из идеологии Нартиады: высшая сфера УÆЛÆ представляет мировой разум МОН самой чашей уацамонгæ. Сама чаша и есть воплощение идеи перехода от разума МОН к его информационному выражению – к вести УАЦ. Далее...

  Опрос
Отдельный сайт
В разделе на этом сайте
В разделе на этом сайте с другим дизайном
На поддомене с другим дизайном


  Популярное
  • Танец… на крупе лошади
  • Куда приводят мечты?
  • Мариинские вечера
  • К нам едет Дирижер!
  • В Сочи стартовала V ежегодная конференция «Взгляд в цифровое будущее»
  • О родном слове
  • Сквозь годы…
  • Популярность точек доступа Wi-Fi, построенных по проекту устранения цифрового неравенства, резко выросла после обнуления тарифов
  • Аншлаг за аншлагом
  • "Сарматская конница" "въехала" в Прагу
  •   Архив
    Октябрь 2017 (29)
    Сентябрь 2017 (55)
    Август 2017 (33)
    Июль 2017 (29)
    Июнь 2017 (44)
    Май 2017 (36)
      Друзья

    Патриоты Осетии

    Осетия и Осетины

    ИА ОСинформ

    Ирон Фæндаг

    Ирон Адæм

    Ацæтæ

    Осетинский язык

    Список партнеров

      Реклама
     liex
     
      © 2006—2017 iratta.com — история и культура Осетии
    все права защищены
    Рейтинг@Mail.ru