поиск в интернете
расширенный поиск
Иу лæг – æфсад у, дыууæ – уæлахиз. Сделать стартовойНаписать письмо Добавить в избранное
 
Регистрация   Забыли пароль?
  Главная Библиотека Регистрация Добавить новость Новое на сайте Статистика Форум Контакты О сайте
 
  Навигация
Авторские статьи
Общество
Литература
Осетинские сказки
Музыка
Фото
Видео
  Книги
История Осетии
История Алан
Аристократия Алан
История Южной Осетии
Исторический атлас
Осетинский аул
Традиции и обычаи
Три Слезы Бога
Религиозное мировоззрение
Фамилии и имена
Песни далеких лет
Нарты-Арии
Ир-Ас-Аланское Единобожие
Ингушско-Осетинские
Ирон æгъдæуттæ
  Интересные материалы
Древность
Скифы
Сарматы
Аланы
Новая История
Современность
Личности
Гербы и Флаги
  Духовный мир
Святые места
Древние учения
Нартский эпос
Культура
Религия
Теософия и теология
  Строим РЮО 
Политика
Религия
Ир-асский язык
Образование
Искусство
Экономика
  Реклама
 
 
Сирдон æ мадæн хист куд кодта
Автор: 00mN1ck / 13 июня 2010 / Категория: Ирон адæмон сфæлдыстад » Нарты кадджытæ
    Сирдони мадæ рамардæй, æма ин хист нæ кодта, – æхе нигъгъос кодта. Нарти адæмæй ин еу дæр, иннæ дæр разæгъидæ:
    – Сирдон, дæ мадæн хист искæнæ.
    – Сирдон, дæ мадæ иннæ мæрдтæмæ æнгъæлдзау уодзæнæй, дæхе цæмæн тæрегъæдгун кæнис мæрдти 'гъдауæй дæ мадæй?
    Еуетæ ба ма ин федис дæр кодтонцæ:
    – Дæуау есге æ мард æгондæй уадзуй? Хъæбæрдæр ба ма æ мади мард?
    Сирдон дзæбæх лæдæрдтæй, еци дзубандитæ ци адтæнцæ, уой. Адæми фæндадтæй мæгур Сирдони еунæг гъог бахуæрун æма, Сирдон куд гъæуагæй цардæй, омæй ма никки гъæуагæдæрæй куд цардайдæ, ой. Æндæр ба Сирдони мади сагъæс кодтонцæ? Æгириддæр макæд маци бахуæрæд мадæ ба æма тайæд иннæ мæрдтæмæ.
    Аци гъуддæгтæ дзæбæх зудта Сирдон æма дзæвгарæ рæстæгути æхе нигъгъос кодта. Æрæгиау ба син загъта:
    – Цæмæй мин хист кæнун кæнтæ мæ мадæн, ку зонетæ, ке неци мæмæ ес, ой, уæд?
    – Нæхуæдтæ дин ратдзинан, адæм дин ратдзæнæнцæ. Æрæмбурд кæнæ дæ хæстæгутæй, лимæнтæй, æнæ хист ба ма уадзæ дæ фæллонгун мади, – зæгъгæ, ин загътонцæ адæм.
    Гæнæн нæбал адтæй æма адæмбæл хæтун байдæдта, коргутæ исаразта, ма коргутæ æмбурд кодтонцæ кæцæй хуар, кæцæй косæрттаг, Сирдон æ мадæн хист кæнуй, зæгъгæ.
    Ку 'рæмбурд кодта косæрттæгтæ 'ма хуар устур хистæн, уæд хисти ци гъудæй, омæй дзæвгарæ рафулдæр æнцæ. Сог раласун кодта, дугъосуг ниссадзун кодта æма бæгæни кæнун байдæдта. Бæгæнигæнæг, æдулидæр ка 'дтæй, ой искодта æма ин, дугъосуги кæд инсæй меркъи гъудæй, уæд си Сирдон ба еунæг зади меркъæ никкæнидæ, донæй ба 'й байдзаг кæнун кæнидæ дугъосуг. Отемæй къуар бони фæккодта бæгæни. Æдули бæгæнигæнæг бон-изæрмæ донмæ фендзаридæ. Адæмæй и кæрт байдзагæй, фал Сирдонæн æ зунд æхемæ адтæй.
    – Мæн мадæ мæрдти хуæргæ нæбал бакæндзæнæй, еци косæрттæгтæ ма хуар сумахæн еубойнон искæнæ, уæхæн æдули ба нæ дæн, – зæгъгæ, – дзурдта æ меднимæр Сирдон.
    Кæрдзингæнгутæ дæр, æдулидæр ка 'дтæй, уæхæнттæ æрхудта Сирдон æма еу къуар дзоли ракæнун кодта. Еунæг аги дзаг карз арахъ искæнун кодта æма хисти бони бæгæнигæнгутæ, кæрдзингæнгутæ æма еу гъæлагомау дууæ урдугистæги бамбурд кодта, уæдта син загъта:
    – Сумах зелæн кæндзинайтæ æма уæ ести рахуæрун гъæуй раздæр, кенæ ба æнæ хуæргæ байзайдзинайтæ, – æма син еу-дууæ карки равгæрдун кодта æма син они февардта. Карз арахъæй син раниуазун кодта, уæдта сæ бæгæнити цæхгæртæ æма дугъосуг аразунбæл фæццалх кодта. Адæммæ рарвиста хонгутæ, æхуæдæг ба æ зелæнгæнгути астæу æнхæлцæ багæлста: сæ еуей инней нихмæ фæййаразидæ, ома, дан, е отæ зæгъуй, карк раздæр рантæстæй айкæй, иннемæй бабæй – айкæ раздæр рантæстæй каркæй, зæгъгæ.
    Етæ оми загъд исамадтонцæ, расугæй æсхуститæ, æнсæндтитæгæнгæ кæрæдзей. Сирдон ба цума они ергъæв кодта, отæгæнæг æхе скодта 'ма дугъосуг рахъан кодта, уæдта бæгæний цæхгæр – донгинтæ кæми никкодта, ой. Ку сæ рахъан кодта, уæд сæбæл нирдеуагæ кодта, ку мæ фесафтайтæ, Нарти адæммæ хонгутæ ку рарвистон, нур ба мин мæ ниуæзтæ ку ракалдтайтæ, æма ма ци цæсгонæй рацæудзæнæн Нарти астæу, зæгъгæ.
    Сæ хæтдзæ куд хъаугъа кодта, отæ ба еу къуар æрбацудæй хистмæ. Сирдон сæ размæ рауадæй æма син радзурдта, мæ бæгæнитæ мин никкалдтонцæ, загъд син раеудагъ æй карк æма айки туххæй, зæгъгæ, æма син се 'хсæн æнхæлцæ багæлста онæн дæр. Хистдзаутæ дæр загъд кæнун байдæдтонцæ: ка карк хестæр æй, ка ба айкæ хестæр æй каркæй, зæгъгæ, гъæр кодта. Хисти ке нецибал адтæй, уой дæр базудтонцæ æма некебал æрцудæй Сирдони мади хистмæ. Сирдонæн байзадæнцæ, ке æрæмбурд кодта, етæ.

Ныффыста йæ Хадаты Берди, Уæхъæц. Йæ радзурæг бæрæг нæу.
ЦИГСИИ-йы архив, фольклор, 36 №, папкæ 4, ф. 14–16.

Ирон адæмон сфæлдыстад. Дыууæ Томы. Фыццаг том. / Сарæзта йæ Салæгаты З. – Дзæуджыхъæу: Ир, 2007 – 719 ф.

при использовании материалов сайта, гиперссылка обязательна
Информация
Посетители, находящиеся в группе Гости, не могут оставлять комментарии к данной публикации.
  Информация

Идея герба производна из идеологии Нартиады: высшая сфера УÆЛÆ представляет мировой разум МОН самой чашей уацамонгæ. Сама чаша и есть воплощение идеи перехода от разума МОН к его информационному выражению – к вести УАЦ. Далее...

  Опрос
Отдельный сайт
В разделе на этом сайте
В разделе на этом сайте с другим дизайном
На поддомене с другим дизайном


  Популярное
  • Машикули – каменное ожерелье башни
  • Динамика численности и расселения осетин в Грузии между переписями населения 1989 и 2002 годов
  •   Архив
    Январь 2021 (2)
    Ноябрь 2020 (1)
    Сентябрь 2020 (2)
    Август 2020 (5)
    Июль 2020 (3)
    Июнь 2020 (8)
      Друзья

    Патриоты Осетии

    Осетия и Осетины

    ИА ОСинформ

    Ирон Фæндаг

    Ирон Адæм

    Ацæтæ

    Список партнеров

      Реклама
     liex
     
      © 2006—2021 iratta.com — история и культура Осетии
    все права защищены
    Рейтинг@Mail.ru