поиск в интернете
расширенный поиск
Иу лæг – æфсад у, дыууæ – уæлахиз. Сделать стартовойНаписать письмо Добавить в избранное
 
Регистрация   Забыли пароль?
  Главная Библиотека Регистрация Добавить новость Новое на сайте Статистика Форум Контакты Реклама на сайте О сайте
 
  Строим РЮО 
Политика
Религия
Ир-асский язык
Образование
Искусство
Экономика
  Навигация
Авторские статьи
Общество
Литература
Осетинские сказки
Музыка
Фото
Видео
  Книги
История Осетии
История Алан
Аристократия Алан
История Южной Осетии
Исторический атлас
Осетинский аул
Традиции и обычаи
Три Слезы Бога
Религиозное мировоззрение
Фамилии и имена
Песни далеких лет
Нарты-Арии
Ир-Ас-Аланское Единобожие
Ингушско-Осетинские
Ирон æгъдæуттæ
  Интересные материалы
Древность
Скифы
Сарматы
Аланы
Новая История
Современность
Личности
Гербы и Флаги
  Духовный мир
Святые места
Древние учения
Нартский эпос
Культура
Религия
Теософия и теология
  Реклама
 
 
Батырадзы фыд Хæмыцы куыд амардтой
Автор: 00mN1ck / 13 июля 2010 / Категория: Ирон адæмон сфæлдыстад » Нарты кадджытæ
    Тынты калачы царди мæликк. Хæмыц уырдæм æрцыди йæ дуармæ æмæ загъта:
    – Мах куы стæм паддзах, мах йеддæмæ паддзах куы нæ ис.
    Стæй мæликк загъта:
    – Ацы куыдзы хъыбылы æрбакæнут, уый куыд загъта: мах йеддæмæ паддзах нал ис, зæгъгæ!
    Кæй йæм арвыста, уыдоны Хæмыц се 'ппæты дæр фæцагъта, йæхæдæг та йæм барвыста, зæгъгæ:
    – Иу къуыри æмгъуыд дын дæттын – мæнмæ куыд рацæуай Кæсæджы быдырмæ.
    Йе 'мгъуыдмæ ма мæликкæн æртæ боны куы уыди, уæд уый загъта:
    – Хæмыц тыхджын лæг у, æз куы нæ бафæрсон къулбадæг усы, кæд мын исты бацамонид.
    Стæй йæм бацыди æмæ йæ бафарста.
    Уый йын загъта:
    – Хæмыцы бæх у хæйрæджытæй гуырд, ссар бирæгъы царм æмæ йæ дæ бæхы бæрзæйыл æрцауындз; уæд Хæмыцы бæх дæумæ йе 'ргом нæ ратдзæнис.
    Уый бакодта афтæ. Стæй уый фæстæ æрбацыди мæликк Кæсæджы быдырмæ. Хæмыц дæр æрбацыдис се 'мгъуыдмæ. Хæмыцы бæх йе 'ргом мæликмæ нæ радта, æмæ Хæмыц лидзын байдыдта: барæй нæ лыгъди, йæ бæх æй хаста – нæ йæ бафæрæзта уромын. Стæй йæ мæликк фæсте сурын байдыдта æмæ йæ амардта æмæ йæ йæ бæхыл бабаста. Уæд бæх, мард йæ уæлæ бастæй, йæ хæдзармæ бацыдис æмæ ныууасыди. Хæмыцы бинонтæ загътой:
    – Уый нæ бæхы уасын куы у, æмæ нæ бæлццонæн æрцæуын афон куы нæма у!
    Æмæ йæм рацыдысты æмæ федтой: сæ дуармæ бæх, мард йæ уæлæ бастæй лæууы. Стæй йæ бинонтæ загътой мардæн:
    – Кæд фæстейы мард фæдæ, уæд рухсаг у, кæд разæй мард фæдæ, уæд дæ хæйрæджытæ ахæссæнт, дæуæн разæй тых ничи бакодтаид, фæлæ дæ хиндзинадæй фæстейæ амардтой.
    Стæй Нарт загътой:
    – Махæн Тынты-калачы мæликкимæ хæцын хъæуы, фæлæ мах бон куы нæ у, Батырадз куы нæ ис ам.
    Батырадз уыди уыцы рæстæджы Куырдалæгонмæ. Стæй Нарт æрæмбырд кодтой æфсæдтæ æмæ арвыстой изæры дымгæйы райсомы дымгæмæ, райсомы дымгæ Батырадзмæ куыд ссæуа æмæ йын зæгъа: «Дæ фыды дын амардта мæликк æмæ мах Тынты-калакмæ цæуæм дæ фыды туг исынмæ, дæхæдæг дæр куыд æрцæуай ардæм».
    Стæй дымгæ загъта Батырадзæн:
    – Дæ фыды дын мæликк амардта, кæд бадгæ кæныс – сыст æмæ рацу, кæд лæугæ кæныс, уæд та бадгæ мауал скæ æмæ тагъд рацу.
    Батырадз дымгæйæ куы фехъуыста, йæ фыды йын кæй амардтой, уый, уæд цæуынмæ сыстади, фæлæ йын йæ хæзгул уаты бамбæхста йæ гæрзтæ: йæ топп, йæ кард, йæ уарт. Бацыди æмæ асаста уаты дуар йæ къухæй æмæ райста йæ гæрзтæ.
    Уæларвæй зæхмæ куы 'рцыди, уæд судзгæ кодта; их-цъитийæн йе 'рдæг ратыдта æмæ йæ йæ сæрыл сæвæрдта, уазал куыд кæна, афтæ. Стæй æрцыдис Нартмæ æмæ сын загъта:
    – Цæмæн уæ хъæуын? Хъазгæ мæ кæнут æви цы? Хæмыцæй тыхджындæр куыд разынди?
    Уыдон ын загътой:
    – Цы ма дын æй нымæхсæм? Дæ фыды дын амардта Тынты-калачы мæликк.
    Стæй Батырадз, цæмæйдæриддæр, йæ фыды туг исыныл ныллæууыдис.

Всеволод Миллер. «Осетинские этюды», часть 1. Ученые записки Имп. Моск. университета, вып.1, Москва, 1881, с.18–22.

Ирон адæмон сфæлдыстад. Дыууæ Томы. Фыццаг том. / Сарæзта йæ Салæгаты З. – Дзæуджыхъæу: Ир, 2007 – 719 ф.

при использовании материалов сайта, гиперссылка обязательна
Информация
Посетители, находящиеся в группе Гости, не могут оставлять комментарии к данной публикации.
  Информация

Идея герба производна из идеологии Нартиады: высшая сфера УÆЛÆ представляет мировой разум МОН самой чашей уацамонгæ. Сама чаша и есть воплощение идеи перехода от разума МОН к его информационному выражению – к вести УАЦ. Далее...

  Опрос
Отдельный сайт
В разделе на этом сайте
В разделе на этом сайте с другим дизайном
На поддомене с другим дизайном


  Популярное
  • Танец… на крупе лошади
  • Мариинские вечера
  • В Сочи стартовала V ежегодная конференция «Взгляд в цифровое будущее»
  • Популярность точек доступа Wi-Fi, построенных по проекту устранения цифрового неравенства, резко выросла после обнуления тарифов
  • Аншлаг за аншлагом
  • Заслуженному артисту РФ Бексолтану Тулатову – 85
  • Директором по организационному развитию и управлению персоналом МРФ "Юг" ПАО "Ростелеком" назначен Павел Бугаев
  • Константин Боженов возглавит работу с корпоративным и государственным сегментами в «Ростелекоме» на Юге
  • "Разговор с Отечеством"
  • Немое кино и живая музыка
  •   Архив
    Октябрь 2017 (32)
    Сентябрь 2017 (55)
    Август 2017 (33)
    Июль 2017 (29)
    Июнь 2017 (44)
    Май 2017 (36)
      Друзья

    Патриоты Осетии

    Осетия и Осетины

    ИА ОСинформ

    Ирон Фæндаг

    Ирон Адæм

    Ацæтæ

    Осетинский язык

    Список партнеров

      Реклама
     liex
     
      © 2006—2017 iratta.com — история и культура Осетии
    все права защищены
    Рейтинг@Mail.ru