поиск в интернете
расширенный поиск
Иу лæг – æфсад у, дыууæ – уæлахиз. Сделать стартовойНаписать письмо Добавить в избранное
 
Регистрация   Забыли пароль?
  Главная Библиотека Регистрация Добавить новость Новое на сайте Статистика Форум Контакты Реклама на сайте О сайте
 
  Навигация
Авторские статьи
Общество
Литература
Осетинские сказки
Музыка
Фото
Видео
  Книги
История Осетии
История Алан
Аристократия Алан
История Южной Осетии
Исторический атлас
Осетинский аул
Традиции и обычаи
Три Слезы Бога
Религиозное мировоззрение
Фамилии и имена
Песни далеких лет
Нарты-Арии
Ир-Ас-Аланское Единобожие
Ингушско-Осетинские
Ирон æгъдæуттæ
  Интересные материалы
Древность
Скифы
Сарматы
Аланы
Новая История
Современность
Личности
Гербы и Флаги
  Духовный мир
Святые места
Древние учения
Нартский эпос
Культура
Религия
Теософия и теология
  Строим РЮО 
Политика
Религия
Ир-асский язык
Образование
Искусство
Экономика
  Реклама
 
 
Аслæнбеджы зарæг (вариант)
Автор: 00mN1ck / 8 января 2011 / Категория: Ирон адæмон сфæлдыстад » Историон æмæ тохы зарджытæ
(вариант)

Ой, Хъобаны уæздæтты тыхмитæй
Бæтæйы фырттæ нал фæрæзтой.
Уæд иубон куы бафæнд кæнынц:
«Тархъæдмæ фæлидзын хъæуы,
Тар хъæды абырæгæй хæтæм, гъей!»
Будзи дын Аслæнбегмæ бадзуры:
– Ам нын фæцæрæн куынæуал ис,
Æмæ фæлидзæм, Аслæнбег, Куырттаты коммæ.
Æфхæрдæй цæрын нæ бон нал у,
Ой, аппарæм нæ уæздæтты 'фсондз!
Ой, ме 'фсымæр, мæ уарзон Будзи,
Куырттатæ ныл сайдæй рацæудзысты,
Фæлæ уæртæ Уæлладжыргоммæ,
Цæй, æмæ фæцæуæм, ой,
Нæ мадырвадæлтæм – Цæлойтæм.
Науæд та уæртæ Мызурмæ фæцæуæм
Не стыр мадырвадæлтæм-Зæнджиатæм.
Уыдон нæ хорз бавæрдзысты! –
Æмæ фæфардæг сты Мызурмæ
Сæ хорз мадырвадæлтæм – Зæнджиатæм,
Æмæ Мызурæй Хъобаны уæздæттæм
Æрдхъирæнтæ кæнын куы байдыдтой:
Мах уын ныр нал ныббардзыстæм,
Не 'фхæрдтытæ, æлдæрттæ!
Мызурæй-иу тыхгæнæг рацæуынц
Хъобан æмæ Кæсæджы уæздæттæм.
Уыдонæн-иу сæ фосы рæгъæуттæ,
Ой куы ратæрынц, уæдæ,
Æмæ сæ Мызуры мæгуыр адæмæн
Уой, æмæ куы байуарынц, уæдæ, гъе.
Ой, сæ кæстæр æфсымæр Уæгъуыллæ
Хъобаны уæздæттæм рæгъаугæсæй куы баззади.
Ой, æмæ йæ Тæгиатæ куы 'фхæрдтой.
Бæгънæг-бæгъæмвадæй куы цыдис.
Ой,ой, æмбисбонмæ-иу заргæ куы кодта.
Уырдыгæй изæрмæ та, бецау,
Мæгуыр саби, кæугæ куы кодта.
Хъобаны фæсрагъы уæздæттæн
Се стыр рæгъау хызтис.
Ой, ой, Бæтæйы фырттæ дын, зæгъы,
Уыцы рæгъаумæ куы 'рбафардæг сты.
Уым,дын, æфсымæртæ куы фехъусынц
Уæгъуыллæйы æнкъард зарджытæ:
– Уæ, мæ тæригъæд фæхæссат, ме 'фсымæртæ,
Се 'нахъом æфсымæры
Уæздæттæн хъомгæсæй чи ныууагъта!
Куынæуал сын фæразын се 'фхæрдæй,
Уæд æм йе 'фсымæртæ куы фæзындысты
Æмæ йын куы зæгъынц цингæнгæйæ:
– Уæ, Уæгъуыллæ, тæрсгæ мауал кæн,
Де 'фсымæртæ мæнæ куы сты.
Ды-ма æрбамбырд кæн уæздæтты фос
Æмæ цæугæ немæ, не 'фсымæр,
Хъаныхъуаты хъал бæхыл
Æмæ немæ хæтæнты куы цæудзынæ.
Æмæ ратардтой Хъобанæй
Уыдон ыстыр рæгъау сæ разæй.
Фæлæ Тæгиаты уæздæттæ
Ницыма зыдтой уыцы хабарæн, уой.
Æмæ дис кодтой Хъобаны,
Ацы бон къаннæг Уæгъыллæйы кæуын
Сæрвæттæй куынæ хъуысы, зæгъгæ.
Кæсгон æлдæртты зынгæдæр
Айдаболы фырт Саулох
Бæтæйы фырттæн сæ зонгæ уыди.
Фæцыдысты йæм иубон, уæдæ,
Уой, сæ рæгъау ивынмæ.
Айдаболты Саулохмæ та уæд уыди,
Ой, йе 'мсæр уæздан уазджытæ.
Ой, æмæ Айдаболты Саулох
Бæтæйы фырттыл хорз нæ баузæлыд,
Нæ сæм ракасти йæ рæстмæ цæстæй.
Аслæнбег дын уæд йæ уарзон
Æфсымæр Будзийæн загъта:
– Махæй кадджындæр кæй хъуамæ скæнид! –
Æмбисбон куы ратардтой
Сæрыстыр Саулохы рæгъау
Æмæ рæгъаугæстæн куы бафæдзæхстой:
– Цæут æмæ зæгъут Айдаболы-фыртæн,
Бæтæйы фырттæ, дын, зæгъ, фæтардтой
Ой, æмæ де стыр рæгъау.
Фæдис сæ расырдта æмæ сæ баййæфта.
Уæд сæм Саулох мæстыйæ бадзуры:
– Уæ, Аслæнбег, мæ рæгъау мын раздах,
О, ме стыр рæгъау, Аслæнбег!
Уæд æм Аслæнбег афтæ бадзуры:
– Айдаболы-фырт, нæ дын сæ ратдзынæн.
Уыдон Уæлладжыры стыр ныхасы
Мæгуыр адæмæн æз байуардзынæн,
Уымæн æмæ адæмыл нæ нымайыс
Ды мæгуыр хæххонты .
Уæд ын Саулох ахæм дзуапп куы ратты:
– Аслæнбег, афтæмæй нæ фæцæудзынæ,
Æнæ схæцгæйæ дын мæ рæгъау нæ ратдзынæн
Дæ ныфс кæм бахастай, уым фæкæн фыццаг æхст!
Аслæнбег бадзуры: – Æфхæрды ды фæдæ,
Æмæ фехс, фыццаг æхст дæ бар у.
Саулох, дын, фехста, æмæ йæ сау фыд нæмыг
Аслæнбеджы галиу агъд куы ныммур кодта.
Уæд, дын, æм Аслæнбег афтæ бадзуры:
– Фæхъахъхъæ -ма уæдæ, Айдаболы-фырт,
Дæ галиу фарсы сæрмæ!
Æмæ Аслæнбеджы нæмыг
Ныппырх кодта Саулохы фарс.
Бæхæй рахауди зæхмæ
Ой, йæ туджы амæнтгæ.
Фæдис фæстæмæ куы фæлыгъдысты
Хъæбатыр æфсымæрты тæссæй.
Æмæ Бæтæйы фырттæ рæгъау ратардтой
Сæ райгуырæн бæстырдæм.
Фæсвæд иу ран Будзи фездæхти
Йæ дзабыртæ бæттынмæ,
Æмæ йæм Аслæнбег бадзуры:
– Уæ, ме 'фсымæр, ма мын афынæй у
Дæуæн дæ мæлæт дæ хуыссæджы ис.
Будзи, дын, стæры цæуынæй бафæллади,
Уыйадыл хуры хъарммæ тарф фынæй бацис.
Будзийы афынæй кæсæг куы базыдтой,
Уæд, дын фæдисы куы рацыдысты.
Кънйæзтæ йæм бахъуызыдысты
Æмæ йæ уым фынæйæ амардтой.
Аслæнбег Саулохы рæгъау
Дыгуры хæхтыл æрбатардта
Æмæ Ходы хæхтыл æрхызти
Æмæ дын Мызуры хъæумæ бараст и.
Уым дын Аслæнбеджы
Ныхасы зæронд лæгтæ сæ цæссыгкалгæ
Йæ сау бæхæй куы раргъæвтой.
Аслæнбег ма сæм йæ удисгæ бадзырдта:
– Ныхас кæнын мæ бон куы нал у:
Тæхуды, Мызуры зæрæдтæн ма
Сæ ныхасмæ хъусынæй куы бафсæдин!..
Уæд дын Аслæнбеджы 'фсымæр Будзийы
Мызуры фæсивæд куы 'рбаластой,
Æмæ сæ дыууæйы дæр иумæ
Мызуры бæрзонд уæлмæрды
Стыр кадимæ куы баныгæдтой.

Радзырдта йæ Наниты Сергей. Ныффыста йæ Плиты Харитон,
1936 аз, 6 октябрь, Алагир.
ЦИГСИИ-йы архив, фольклор № 25, папкй 71, ф. 36.

Ирон адæмон сфæлдыстад. Дыууæ Томы. Фыццаг том. / Сарæзта йæ Салæгаты З. – Дзæуджыхъæу: Ир, 2007 – 719 ф.

при использовании материалов сайта, гиперссылка обязательна
Информация
Посетители, находящиеся в группе Гости, не могут оставлять комментарии к данной публикации.
  Информация

Идея герба производна из идеологии Нартиады: высшая сфера УÆЛÆ представляет мировой разум МОН самой чашей уацамонгæ. Сама чаша и есть воплощение идеи перехода от разума МОН к его информационному выражению – к вести УАЦ. Далее...

  Опрос
Отдельный сайт
В разделе на этом сайте
В разделе на этом сайте с другим дизайном
На поддомене с другим дизайном


  Популярное
  • Почему в Осетии не хотят рожать детей?
  • Из истории научной интеллигенции Осетии: Гагудз Гуриев
  • Осетинские школьники учаться в холодных классах
  • Новая встреча с "Кармен"
  • Филиал Мариинки готовится к премьерам
  • Подопечные главы Минздрава Северной Осетии пожаловались Путину на своего начальника
  • Во Владикавказ приехали языковеды из Европы
  • Берешь перо, макаешь в жизнь…
  • Из истории профессионального образования в Осетии второй половины XIX в.
  • Почему в Северной Осетии не стали бойкотировать третий эпизод "оттенков"
  •   Архив
    Февраль 2018 (29)
    Январь 2018 (39)
    Декабрь 2017 (46)
    Ноябрь 2017 (48)
    Октябрь 2017 (48)
    Сентябрь 2017 (55)
      Друзья

    Патриоты Осетии

    Осетия и Осетины

    ИА ОСинформ

    Ирон Фæндаг

    Ирон Адæм

    Ацæтæ

    Осетинский язык

    Список партнеров

      Реклама
     liex
     
      © 2006—2018 iratta.com — история и культура Осетии
    все права защищены
    Рейтинг@Mail.ru