поиск в интернете
расширенный поиск
Иу лæг – æфсад у, дыууæ – уæлахиз. Сделать стартовойНаписать письмо Добавить в избранное
 
Регистрация   Забыли пароль?
  Главная Библиотека Регистрация Добавить новость Новое на сайте Статистика Форум Контакты Реклама на сайте О сайте
 
  Навигация
Авторские статьи
Общество
Литература
Осетинские сказки
Музыка
Фото
Видео
  Книги
История Осетии
История Алан
Аристократия Алан
История Южной Осетии
Исторический атлас
Осетинский аул
Традиции и обычаи
Три Слезы Бога
Религиозное мировоззрение
Фамилии и имена
Песни далеких лет
Нарты-Арии
Ир-Ас-Аланское Единобожие
Ингушско-Осетинские
Ирон æгъдæуттæ
  Интересные материалы
Древность
Скифы
Сарматы
Аланы
Новая История
Современность
Личности
Гербы и Флаги
  Духовный мир
Святые места
Древние учения
Нартский эпос
Культура
Религия
Теософия и теология
  Строим РЮО 
Политика
Религия
Ир-асский язык
Образование
Искусство
Экономика
  Реклама
 
 
Хъубадти Тазæрети зар
Автор: 00mN1ck / 25 декабря 2010 / Категория: Ирон адæмон сфæлдыстад » Историон æмæ тохы зарджытæ
Уайдт æма, Хъубадти Тазæрет Донифарсмæ
Минæвæрттæ, гъæйдт æма ку рарвиста:
Ма кæнетæ, Дони фарс!
Дигори бæлццæнттæ 'ма мин мæ бæлццæнттæ,
Гъей, ма мæстæй маретæ, гъай-гъай-гъай!

Æ минæврттæ ин масти хæтдзæ
Гъай-ай-гъа, æрбарвистонцæ, гъай!
Хъубадти Тазæрет искувта:
– А Хуцау, мæхе Хуцау!
Хъубадти бундорбæл уæхæн игурд рантæсун кæнæ,
Донифарсæн мин аци маст гъуддæгтæ,
Гъай, зæрдæбæл ка бадара,
Бахатун ка бафæраза!
Уалæммæ Фæснæли сæри арви дуар баигон æй:
Хъубадти Тазæретæн Иналухъ райгурдæй.
Уæхъæци сæри хуæнхтæ ниххудтæнцæ,
Лезгори сæри хуæнхтæ никкудтæнцæ.
Донифарси Гагуон къубус æ бунтæй
Æртæ хатти низмалдæй;
Кобегкати хуарз Айдарухъ æ хуссæнуатæй
Æртæ хатти рахаудтæй.
Сæумæ раги фестадæй,
Тулайон Тулабегмæ бадзурдта:
– Æдосæ хъæбæр тухгин игурд,
Нивгун игурд райгурдæй,
Нæхе фарсæй æй Хуцау ма рацох кæнæд,
Æма хæдзаргай нæ фарси рахæтæ! –
Рахадтæй æма фæстæмæ фездахтæй:
– Неци хабар е, – зæгъгæ.
Уæдта Кобегкати хуарз Айдарухъ искувта:
– Цæргæсатæй æй Хуцау ма рацох кæнæд:
Губуни хуаллагмæ æздæхагæ æнцæ,
Æма сæ хæтдзæ бафедаудзинан.
Цæргæсатæй ку рахецæн уа,
Уæд æй Хуцау Туйгъантæй фæккæнæд:
Нард фингæ æма кæлгæ синонмæ æздæхагæ æнцæ.
Уонæй ку рахецæн уа,
Уæдта 'й Хуцау Абисалтæй фæккæнæд:
Дæргъæхсарæ ма цубуркъох, нæлфуси муггаг æнцæ.
Уонæй рахезгæй Хуцау æй
Хъубадтæн сæ силгоймагæй фæккæнæд,
Уæд æй енцег исхæсдзинан.
Æма муггагмæ лимæн исуодзинан,
Сæ нæлгоймагæй ку фæууа,
Уæдта, н' астæу берæ маст гъуддæгтæ ес,
Маст гъуддæгтæ сæ зæрдæбæл дарагæ 'нцæ,
Разæй нæмæ лигъз дзордзæнæнцæ,
Фал нин фæстегæй ба
Не скъели уедæгтæ уадздзæнæнцæ.
Кобегкати Айдарухъ рарвиста
Тулайон Тулабеги Дигоргоммæ:
– Бабæрæг кæнæ, кæбæл ци хуарз æрцудæй, – зæгъгæ.
Мæцутæмæ бахæтдзæ 'й, æма,
Фæснæли согдзаутæ заргæ рацудæнцæ.
Басæфарста:
– Цæбæл исхъал айтæ,
Фæснæли согдзаутæ?
– Цæмæннæ ма схъал уæн?
Нæ зæронд æлдарæн лæхъуæн райгурдæй;
Аллирдиги имæ бæхуæргътæ,
Бæгæний уæргътæ 'ма имæ тохъулитæ фæццæунцæ,
Уони хуæрун æма ниуазун махмæ кæсуй.
Нигколти хуарз Иналухъ имæ иссудæй
Сау гали хъури сурх дари басти хæтдзæ,
Йенцег æй хæссуй.
Тулайон Тулабег фæстæмæ бахæццæ 'й Донифарсмæ
Хъæбæр истур зæрдæгъигæдзинади хæтдзæ:
– Донифарс, не 'сæвд æрцудæй, – зæгъгæ, –
Хъубадти Тазæретæн лæхъуæн райгурдæй,
Уобæл ба Нигколти Иналухъ æхе ном исæвардта
Ма 'й йенцег рахæссуй
Донифарси фæсевæд рауадæнцæ
Мæцутæмæ æ размæ.
Загъта Тулайон Тулабег:
– Æз дæр мæхе авдæнхæссæг ракæндзæнæн,
Райæскъæфдзæнæн, æма мин
Æнхусдзинадæ раттетæ! –
Рахастонцæй, æма сæбæл Мæцути
Тулайон Тулабег рамбалдæй
Расинарфæ кодта:
– Нивгун игурд уæд, зæгъгæ. –
Æз дæр уин æй еу минкъи рахæссон,
Уæ авдæнæ мæммæ дæр æрбадæттетæ! –
Ма син æй раскъафта,
Донифарси фæсевæд дæр ибæл сæхе никкалдтонцæ,
Бахастонцæ 'й,
Еу седзæргæс уосæмæ 'й равардтонцæ,
Æма 'й хаста æхе лæхъуæни хæтдзæ.
Хæссун æй байдæдта, æма бонæй-бонмæ
Хъарæгунгæнгæ рацудæй.
Донифарси битдзеути хæтдзæ
Гъазунгъон ку фæцæй,
Уæд уотæ тухгин адтæй,
Æма гъазгæ-гъазгæ кæмæн æ цонг расæттидæ,
Кæмæн æ къах расæттидæ!
Донифарс ибæл марунвæндæ искодтонцæ.
Æ йенцег мадæ к' адтæй,
Е æй æхсæвигон рахаста æма 'й
Хъубадти Тазæрети хæдзарæмæ бахаста.
Æ хабæрттæ Тазæретæн æрдзурдта:
– Донифарс æй марунмæ гъавтонцæ,
Нур ба 'й æрбахастон, хæссун æй нæбал фæразтон,
Æма дин нур ба берæ цæрæд!
Уосæ раарфæ кодта, æма йин загъта Тазæрет:
– Дæ фудæбæнттæ дин Хуцау дзæгъæл ма фæккæнæд!
Фал æз дæр ковун:
Фиццагидæр, Хъанухъти æфсæн дуар
Куд нимморæ кæна,
Йеци дуари сæститæй æ бæхæн
Цуппар цæфхати куд искæнун кæна,
Уæхæн игурд æй Хуцау фæккæнæд!
Еци дзурд лæхъуæн æ зæрдæбæл бадардта.
Йеу бон кæми адтæй,
Уоми æ фиди гæрзтæ исбаста,
Сбадтæй æ бæхбæл,
Хъæбæр тугъдефтонгæй Донифарсмæ бацудæй.
Сæ зæрдæ кæбæл фæрристайдæ,
Уæхæн маст гъуддæгтæ син бакодта.
Уæдта бацудæй æма
Хъанухъти æфсæн дуар нимморæ кодта,
Æ бæхæн си цуппар цæфхатей фагæ
Дуари састæй рахаста.
Сæ хæдзарæмæ сæ æрбахаста,
Загъта: – Цотæ, аци æфсæйнаги сæститæ
Мæ фиди зæронди размæ бахæссетæ:
Мæнæ дин Хъанухъти æфсæн дуари сæстдзæгтæ!
Йе дæр æхе раргъувта,
Хъанухъти дамугъа ибæл фæййидта,
Искувта: – Йеунæг Хуцау, дæхецæй боз!
Нур ба ку рамæлон,
Уæддæр нецибал кæнуй!
Æгайтима мин Донифарсæн
Маст бахатæг фæцæй!
Еци бонæй аци бонмæ
Донифарс Дигорæмæ тухæ кæнунмæ
Нæбал æрцудæнцæ.

Радзырдта йæ Хъубадты Елхъан Хъурманы фырт 26 ноябры, 1922 аз, Дзæуджыхъæу. Ныффыста йæ Дзагурти Губади.
ЦИГСИИ-йы архив, фонд Дзагурова Г.А., опись 1, дело 13, ф.34–38.

Ирон адæмон сфæлдыстад. Дыууæ Томы. Фыццаг том. / Сарæзта йæ Салæгаты З. – Дзæуджыхъæу: Ир, 2007 – 719 ф.

при использовании материалов сайта, гиперссылка обязательна
Информация
Посетители, находящиеся в группе Гости, не могут оставлять комментарии к данной публикации.
  Информация

Идея герба производна из идеологии Нартиады: высшая сфера УÆЛÆ представляет мировой разум МОН самой чашей уацамонгæ. Сама чаша и есть воплощение идеи перехода от разума МОН к его информационному выражению – к вести УАЦ. Далее...

  Опрос
Отдельный сайт
В разделе на этом сайте
В разделе на этом сайте с другим дизайном
На поддомене с другим дизайном


  Популярное
  • ТЕКСТАМИ ПОСЛЕДНИХ ЧЕТЫРЕХ ЛЕТ — КАК И ЭТИМ к 120-летию ВАСО АБАЕВА — ПРИГЛАШАЮ К МИРОВОЙ ДИСКУССИИ
  • Золото Осетии
  • Fitness, bibs: how, when and why to train them
  •   Архив
    Март 2020 (3)
    Февраль 2020 (11)
    Январь 2020 (3)
    Декабрь 2019 (7)
    Ноябрь 2019 (1)
    Октябрь 2019 (7)
      Друзья

    Патриоты Осетии

    Осетия и Осетины

    ИА ОСинформ

    Ирон Фæндаг

    Ирон Адæм

    Ацæтæ

    Список партнеров

      Реклама
     liex
     
      © 2006—2020 iratta.com — история и культура Осетии
    все права защищены
    Рейтинг@Mail.ru